آموزش برنامه نویسی
خانه مقالات رابط کاربری رابط کاربری (UI) چیست؟

رابط کاربری (UI) چیست؟

نویسنده روح الله حسینی

رابط کاربری یا UI یا User Interface چیست؟ به زبان ساده رابط کاربری (UI) همون چیزی هست که ارتباط بین سیستم‌عامل/اپلیکیشن و انسان رو امکان‌پذیر میکنه.

رابط کاربری شامل صفحه نمایشگر، کیبورد، موس و مثلا وجود چیزی می‌شه مثل دسکتاپ که در واقع نوعی رابط کاربری گرافیکی (GUI) به حساب میاد.

در ارتباط کاربر با یک وب‌سایت یا مثلا یک اپلیکیشن هم دقیقا همین موضوع رو شاهد هستیم یعنی برقراری ارتباط بین کاربر با اون برنامه یا وب‌سایت خاص که از طریق یک رابط کاربری انجام میشه.

از طرفی به دلیل رشد روز افزون استفاده شرکت‌ها و استارت‌آپ‌ها از اپلیکشن‌های موبایل و وب‌سایت‌ها و اهمیتی که UI در تجربه کاربران موقع استفاده از این برنامه‌ها داره باعث شده تا ارتقا رابط کاربری یکی اولویت‌های مهم این شرکت‌ها قرار بگیره.

 

انواع رابط کاربری (UI)

انواع مختلف رابط کاربری شامل موارد زیر می‌شود:

  • واسط گرافیکی (GUI)
  • واسط خط فرمانی (CLI)
  • واسط کاربری شبیه منو
  • واسط کاربری لمسی
  • واسط کاربری صوتی
  • واسط کاربری بر پایه فرم

 

مثال‌هایی از رابط‌های کاربری مختلف

از رابط‌های کاربری، به عنوان مثال به موارد زیر می‌توان اشاره کرد:

  • موس کامپیوتر
  • کنترل تلویزیون (یا هرچیز دیگه)
  • واقعیت مجازی
  • دستگاه خودپرداز
  • پارکومتر

همین طور استفاده از وب‌سایت‌هایی که رابط‌های کاربری قوی‌ دارند برای کاربر راحت و خوشایند هست و در واقع طراحی کاربر پسندی دارند.

 

UI و UX

رابط کاربری (UI) و تجربه کاربری (UX) دو اصطلاحی هستند که معمولا باهم استفاده می‌شوند، تجربه کاربری در واقع به دنبال رابط کاربری که شامل ظاهر برنامه، سرعت پاسخ‌دهی برنامه و محتوایی که به کاربر نشان داده میشه مشخص میشه.

هر دو اصطلاح تحت مفهومی به نام “ارتباط بین انسان و کامپیوتر” مورد مطالعه قرار میگیرند، این مفهوم روی به وجود اومدن کامپیوتر‌ها و ارتباط بین انسان و همه طرح‌های مربوط به IT متمرکز است.

این روزها توجه ویژه و روبه رشدی که به رابط‌های کاربری بهینه میشه باعث شده تا طراحی UI به یک تخصص تبدیل بشه و در نتیجه متخصصینی هم تو این زمینه شکل بگیرند.

در همین حال زبان‌های برنامه نویسی مثل CSS و HTML هم دارن به سمتی میرن که طراحی یک UI قوی رو به راحتی امکان‌پذیر کنند.

 

تاریخچه UI

تاریخچه User Interface


UI تو کامپیوترهای خیلی قدیمی به سختی وجود داشت مثلا در اکثر کامپیوترهای ابتدایی از چیزی به اسم پانچ کارت استفاده می‌کردن.

اگه بخوام خیلی ساده نحوه کارشون رو بگم، اینا میومدن این کارت‌ها رو با استفاده از ماشین‌های کی‌پانچ آماده می‍کردن تا بتونن از این طریق یک ورودی به برنامه‌های کامپیوتری بدن و اطلاعات رو به اون‌ها انتقال بدن.

توجه داشته باشید که استفاده از پانچ‌کارت‌ها از سال 2012 به بعد دیگه منسوخ شده اما هنوز هم بعضی از ماشین‌های رای گیری از پانچ‌کارت‌ها استفاده می‌کنند.

 

رابط خط فرمانی

UI با پیدایش رابط خط فرمانی (Command Line Interface) به نوعی تکامل پیدا کرد، رابط خط فرمانی ظاهر عجیبی داشت!

طاهر رابط خط فرمانی یک صفحه تقریبا خالی بود که کاربر می‌بایست دستورات خودش رو تو این صفحه وارد می‌کرد و منتظر می‌موند تا اجرا بشن.

تمام چیزی که کاربر داشت یک کیبورد بود و لیستی از دستورات بود که با اون‌ها می‌تونست با سیستم عامل گفت‌گو کنه و خلاصه اطلاعات ردوبدل کنه.

 

UI به شکل منو

رابط خط فرمانی (CLI) در ادامه به شکل منو-ای (Menu) از انتخاب‌ها تکامل پیدا کرد که می‌تونستیم تو هر موقعیتی معینی از بین فقط چندتا دستور یکی رو انتخاب کنیم و عملی که مدنظرمون هست رو انجام بدیم.

 

رابط گرافیکی کاربر

در نهایت یک رابط گرافیکی به وجود اومد که ابتدا در مرکز تحقیقات Palo Alto شکل گرفت و در ادامه توسط اپل توسعه پیدا کرد و توسط مایکروسافت استاندارد سازی شد و در سیستم عامل ویندوز مورد استفاده قرار گرفت.

عناصر رابط گرافیکی شامل چیزهایی مثل پنجره‌ها، منوهای آبشاری، دکمه‌ها، اسکرول و آیکن‌ها هست. از اونجایی که استفاده از مولتی‌مدیا به عنوان بخشی از GUI روزبه‌روز داره افزایش پیدا می‌کنه، استفاده از کنترل با صدا و حرکت و واقعیت مجازی و اضافه شدن این موارد به GUI خیلی از اپلیکیشن‌ها داره اتفاق می‌افته.

 

UI موبایل

افزایش محبوبیت اپلیکیشن‌های موبایل هم باعث شده تا رابط‌های کاربری تحت تاثیر قرار بگیرند و چیزی به اسم رابط کاربری موبایل (Mobile UI) به وجود بیاد.

Mobile UI مسائلی مثل ساخت رابط‌‌های کاربری قابل استفاده و اینتراکتیو در صفحه‌نمایش‌های کوچک اسمارت‌فون‌ها و تبلت‌ها رو شامل میشه ویژگی‌های خاصی مثل لمس صفحه رو بهبود می‌بخشه.

 

منابع
What is User Interface (UI)? – Techtarget.com
User Interface – Wikipedia.org

کامنت بگذارید